4 lutego - Światowy Dzień Walki z Rakiem

Dziesięć lat temu w 2000 roku na Światowym Szczycie do Walki z Rakiem w Paryżu, który odbywał się pod patronatem prezydenta Francji oraz dyrektora generalnego UNESCO ustalono datę 4 lutego jako Światowy Dzień Walki z Rakiem.
Głównym celem tego święta jest szerzenie wiedzy na temat nowotworów i edukowanie w kierunku profilaktyki walki z chorobami nowotworowymi.

Jak szacuje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), rokrocznie na całym świecie wykrywa się ponad 11 milionów nowych rozpoznań nowotworowych, z czego średnio co 8. osoba na świecie umiera przedwcześnie z tego powodu.
W Polsce liczbę nowych zachorowań szacuje się na ponad 110 tys.-130.tys. przypadków rocznie. Specjaliści przekonują, że rak wcześnie wykryty jest wyleczalny. Niestety w naszym kraju udaje się wyleczyć jedynie 30 % pacjentów. Dla porównania w Europie liczba ta stanowi 40 %, a w Stanach Zjednoczonych – ponad 50 %. W Polsce ponad 80 tys. osób umiera rocznie z powodu chorób nowotworowych.
Według lekarzy głównym powodem dla którego Polacy są wśród krajów o tak wysokim poziomie zachorowalności jest niska świadomość pacjentów dotycząca chorób nowotworowych oraz brak cyklicznych badań, a co za tym idzie – zbyt późne zgłaszanie się do lekarzy specjalistów.
Nowotwory złośliwe są pod względem częstotliwości drugą, po chorobach serca
i naczyń, przyczyną zgonów w naszym kraju. Oznacza to, że co piąty mieszkaniec Polski umiera z powodu nowotworu złośliwego, a co czwarty zachoruje na tę chorobę.
Specjaliści podkreślają, że do zwiększenia skuteczności leczenia raka w Polsce niezbędne jest systematyczne prowadzenie badań przesiewowych. W ramach takich badań, duża grupa Polaków badana byłaby pod kątem obecności nowotworów w organizmie. Badanie pozwoliłoby wykryć nowotwór we wczesnej fazie rozwoju i wcześniej wdrożyć skuteczne leczenie.
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), na świecie odnotowuje się rocznie ok. 11 milionów nowych zachorowań na nowotwory; w ciągu najbliższego dwudziestolecia liczba ta ma się podwoić. Nowotwory stały się, więc poważnym problemem zdrowia publicznego.

Do najczęstszych nowotworów w Polsce należą rak piersi, rak jelita grubego, rak szyjki macicy i rak płuc.
Niestety w bardzo wielu przypadkach do wykrycia nowotworu dochodzi, gdy rak jest już
w stadium zaawansowanym, czego powodem jest m.in. niski poziom wiedzy dotyczącej nowotworów.
Oprócz badań profilaktycznych, których celem jest wykrycie nowotworu w jego wczesnym stadium, bardzo ważne jest prowadzenie zdrowego stylu życia.

Europejski kodeks walki z rakiem mówi, że prowadząc zdrowy styl życia, można poprawić ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów złośliwych:
1. Nie pal; jeśli palisz przestań. Jeśli nie potrafisz przestac, nie pal przy niepalących.
2. wystrzegaj się otyłości.
3. Bądź codziennie aktywny ruchowo, uprawiaj ćwiczenia fizyczne.
4. Spożywaj więcej warzyw i owoców: jedz co najmniej 5 porcji warzyw dziennie. Ogranicz spożycie produktów zawierających tłuszcze zwierzęce.
5. Jeśli pijesz alkohol – piwo, wino lub napoje wysokoprocentowe – ogranicz jego spożycie: mężczyźni do 2 porcji dziennie, kobiety do jednej porcji.
6. Unikaj nadmiernej ekspozycji na promienie słoneczne. Szczególnie chroń dzieci
i młodzież. Osoby mające skłonność do oparzeń słonecznych powinny przez całe życie stosować środki chroniące przed słońcem.
7. Przestrzegaj ściśle przepisów mających na celu ochronę przed narażeniem na znane substancje rakotwórcze. Stosuj się zawsze do instrukcji postępowania z substancjami rakotwórczymi. Przestrzegaj zaleceń krajowych ośrodków ochrony radiologicznej.
8. Bierz udział w programach szczepień ochronnych przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Dla niektórych nowotworów istnieją programy badań przesiewowych zwiększających szansę na ich wyleczenie.
9. Kobiety po 25 roku życia powinny brac udział w badaniach przesiewowych
w kierunku raka szyjki macicy.
10. Kobiety po 50 roku życia powinny brac udział w badaniach przesiewowych
w kierunku raka piersi.
11. Kobiety i mężczyźni po 50 roku życia powinni uczestniczyć w badaniach przesiewowych w kierunku raka jelita grubego.
Kolejną niezwykle ważną kwestią jest obserwowanie własnego organizmu i „wyłapanie" niepokojących objawów, które mogą pomóc wcześnie wykryć chorobę.
Jako listę sygnałów, które powinny wzbudzić naszą czujność należałoby wskazać:
• ciągły ból głowy,
• napady padaczki,
• powiększone węzły chłonne,
• chrypa trwająca dłużej niż 3 tygodnie,
• długotrwałe zaburzenia przełykania,
• ciągły kaszel, duszności,
• zaburzenia krzepnięcia krwi,
• powiększenie obwodu brzucha,
• zmiana wyglądu znamion barwnikowych,
• utrata apetytu,
• nieuzasadniony spadek masy ciała,
• anemia,
• osłabienie,
• nudności,
• wymioty
oraz dodatkowo:
• obrzęk jąder (u mężczyzn)
• guzek piersi, zmiana wyglądu skóry, wciągnięcie brodawki oraz wyciek płynu z sutka, upławy, krwawienie (u kobiet).
Kiedy stwierdzimy u siebie, którykolwiek z niepokojących objawów z wizytą
u lekarza nie możemy zwlekać. Pamiętać trzeba, że wczesne wykrycie nowotworu daje nam poważną szansę na całkowite wyleczenie. Warto również nauczyć się rozmawiać
o własnych obserwacjach z bliskimi. Jeśli uda się nam oswoić tematykę raka, pozyskać wiedzę na jego temat , łatwiej będzie porzucić strach przed nim samym.
Ogromne znaczenie w zapobieganiu oraz zwalczaniu nowotworów mają działania edukacyjno-profilaktyczne inicjowane między innymi przez organy samorządowe, Inspekcję Sanitarną, ośrodki naukowe.
Więcej informacji można uzyskać na stronie http//:www.kodekswalkizrakiem.pl
Zachęcam do korzystania z tego typu propozycji, uczestniczenia w darmowych badaniach przesiewowych, zapoznawania się z materiałami edukacyjnymi, korzystania z porad lekarskich, przezwyciężenia strachu przed „złą wiadomością”.

Niech obchody Światowego Dnia Walki z Rakiem będą powodem do refleksji nad zdrowiem swoim i swoich bliskich oraz pretekstem, aby zacząć dbać o swoje zdrowie.

Arleta Miśkiewicz –p.o. PPIS w Świebodzinie